تبلیغات
کشاورز ایرانی (مرکز ارائه خدمات جامع آموزش کشاورزی) - بررسی تاثیرات شگفت انگیز مواد هیومیکی در کشاورزی

کشاورز ایرانی (مرکز ارائه خدمات جامع آموزش کشاورزی)

هدف ما بالابردن دانش و مهارت است www.iranfarmer.ir

کاربردهای اسید هیومیک در صنایع مختلف:
اسید هیومیك در سراسر جهان در صنایع مختلف كاربرد های وسیعی دارد. برای مثال
در صنایع نفت برای كاهش چسبندگی گل حفاری مصرف می شود. همچنین در تصفیه
فاضلاب های صنعتی جهت زدودن فلزات سنگین از جمله اورانیوم، همینطور برای احیای
خاك ها و آبهای آلوده به مواد نفتی و سایر آلاینده های شیمیایی مورد استفاده قرار م یگیرد.
بعلاوه در تولید داروها و مكمل های دامی و نیز در تولید داروهای انسانی از این مواد
بهره بردار ی می شود.
بررسی تاثیرات شگفت انگیز مواد هیومیکی در کشاورزی :
7-1 بهبود خواص فیزیکی خاك :
7-1-1 ( افزایش دان هبندی و تهویه خاك :
خاك بارور كشاورزی از چهار بخش تشكیل شده است. 45 درصد آن را مواد معدن ی، 25
درصد رطوبت، 25 درصد هوا و 5 درصد باقیمانده را موادآلی تشكیل م یدهند. تمام مواد غذایی
گیاه از رس و مواد آلی تامین می شود. در صورت كمبود مواد آلی خاك ) كه شامل قریب به
اتفاق مناطق كشاورزی ایران م یباشد(، ذرات رس به هم م یچسبند و از نفو ذپذیری خاك به
شدت كاسته م یشود و فضای كافی برای آب و هوا باقی نمی ماند.
مواد هیومیكی كه 80 درصد مواد آلی خاك را تشكیل م یدهند با انتقال بار منفی خود به
ذرات رس باعث م یشود كه آنها همدیگر را بیشتر دفع نموده و از چسبندگی آنها كاسته شود.
از سوی دیگر پلیمرهای اسید هیومیك مشابه یك چسب ارگانیك عمل نموده و ذرات معدنی
خاك را به هم م یچسبانند در نتیجه تونل هایی جهت نفوذ بیشتر هوا، آب و ریشه پدید می آورند
و در صورت كمبود یا فقدان آن خاك دچار فرسایش م یشود.
7-1-2 ( افزایش نگهداری آب در خا ك:
ذرات اسید هیومیك با مواد معدنی خاك پیوند تشكیل داده و شبكه ای تور مانند ایجاد
می كنند كه در مجموع قادرند حجم نسبتا زیادی از آب را در خود ذخیره نمایند.
7-1-3 ( افزایش مقاومت گیاه به خشک ی:
مواد هیومیكی با اصلاح ساختار فیزیكی و بهبود دانه بندی خاك، فضای بیشتری را برای
نفوذ آب ایجاد م یكند. بعلاوه پیوند به وجود آمده بین ملكولهای اسید هیومیك و آب، مانع از
تبخیر آب می گردد. از اینها گذشته مولكولهای اسید فولویك با نفوذ به درون باف تهای گیاه ی،
با ملكو لهای آب پیوند تشكیل م یدهند و در نهایت موجب كاهش تعریق و تعرق گیاه شده
و آب درون گیاه را محفوظ می دارد.
6
7
8
7-2 بهبود خواص شیمیایی خاك :
7-2-1 ( افزایش ظرفیت تبادل كاتیونی خاك ) : )CEC
ظرفیت تبادل كاتیونی به معنای حداكثر مقدار كاتیونی است كه وزن معینی از خاك قادر
است در خود جذب یا نگهداری نماید. این ظرفیت را بر حسب میلی اكی والان در صد گرم
خاك خشك) meq/100 gr ( نشان م یدهند. ذرات اسید هیومیك و اسید فولویك دارای
ظرفیت تبادل كاتیونی فوق العاده بالایی هستند و در صورتیكه به خاك افزوده شوند، ظرفیت
نگهداری آب و عناصر غذایی را ارتقا می بخشند كه این به معنی جلوگیری از تثبیت و شسته
شدن عناصر در خاك می باشد .
7-2-2 ( كاهش قلیائیت )اسیدی كردن( خا ك:
اسیدهیومیك دارای pH اسیدی در محدوده 8/ 3 تا 5 می باشد كه در صورت افزوده شدن
به خا كهای قلیایی كه اكثریت خا كهای كشور را شامل م یشود موجب اسیدی كردن خاك
می شود. از سوی دیگر با تحریك رشد باكتر یهای تیوباسیلوس شرایط را برای تبدیل سریعتر
گوگرد به اسید سولفوریك فراهم م یسازد. اسیدهیومیك در تغییرات شدید pH نقش ضرب هگیر
)بافر( را ایفا می كند و از تغییر سریع اسیدیته خاك جلوگیری م یكند. در غیر ای نصورت بسیاری
از موجودات زنده خاكزی در این نواسانات تلف خواهند شد.
7-2-3 ( كاهش درجه شوری خاك :
مواد هیومیكی افزوده شده به خاك مانند یك اسفنج عمل كرده و بسیاری از املاح محلول
از جمله كلرور سدیم را به خود جذب می نماید و در صورت لزوم در اختیار گیاه قرار می دهد.
اسید هیومیك توسط اتصال گروه - COOH خود با كاتیونهای + Ca+2 ، Mg+2 ، Na و
K+ موجب خنثی سازی اثرات شوری كاتیونهای مذكور و در نهایت كاهش درجه شوری خاك
م یگردد.
این نكته حائز اهمیت است كه در مورد عناصری مانند سدیم كه تقریبا هیچ گیاهی به آن
احتیاجی ندارد انتقال سدیم از اسید هیومیك به سمت گیاه صورت نم یگیرد، لذا مواد هیومیكی
به تدریج اشباع شده و كارایی خود را از دست م یدهند، به همین دلیل به كارگیری مجدد مواد
هیومیكی الزامی است.
4 7-2- ( كلات كننده عناصر ریز مغذ ی:
موادهیومیكی كلا تكننده های قدرتمند عناصر ریز مغذی از قبیل آهن، روی، منگنز، مس
و... می باشند كه ضمن افزایش قابلیت جذب آنها، موجب افزایش دوران دسترسی گیاه به این
عناصر ریز مغذی م یشوند. قابلیت كلا تكنندگی آنها مربوط به گرو ههای فعال حاوی اكسیژن
شامل - Phenolic OH ،C OOH و C=O group می باشد.

سم زدایی مواد آلاینده خا ك:
مواد هیومیكی به دلیل وجود شاخه های جانبی متعدد در فرمول گسترده خود قابلیت آن را
دارند كه با كاتیون های فلزات سنگین، تركیبات نامحلولی پدید آورند كه به هیچ وجه قابل
جذب توسط گیاه و موجودات زنده دیگر نیستند. از طرف دیگر بسیاری از سموم كه تركیبات
آلی – معدنی با وزن ملكولی كم هستند با پیوند شدن به شاخه های جانبی مواد هیومیكی
غیرفعال شده و بدین جهت از اثرات سوء آنها بر محیط زیست كاسته م یشود.
7-2-6 ( افزایش میزان ازت خا ك:
در ساختمان شیمیایی اسید هیومیك ازت به دو فرم نیتروژن و اسیدآمینه موجود است. از
سوی دیگر باعث افزایش تداوم اثر ازت و جلوگیری از شستشوی آن در خاك شده كه در
نهایت كارایی اثر ازت) NUE ( Nitrogen Use Efficiency ( ( را افزایش م یدهد.
7-2-7 ( آزادسازی فسفرهای تثبیت شده در خاك های قلیایی:
اسید هیومیك با فسفا تها كمپلكس تشكیل داده و بدین سان اثرات بلوكه شدن و تثبیت
آنها را در خاك كاهش می دهد و آن را به فرم قابل جذب برای گیاه تبدیل م یكند.
7-3 بهبود خصوصیات بیولوژیکی گیاه و خاك:
7-3-1 ( تحریك فعالیت میکروارگانیسم های خاك و افزایش جمعیت آنها :
مواد هیومیكی منبع غذایی و همچنین محرك رشد قار چها و میكرو ارگانیس مهای مفید
تشكی لدهنده فلور خاك مانند Penicillium glaucum ،A spergillus niger
R. meliloti ،R izobium trifolli ،S cenedesum spp. ، Bacillus mycoides،
R. leguminosaurum ، R. japonica ، و... محسوب م یشوند. مواد هیومیكی با افزایش
نفوذپذیری دیواره سلولی، تسریع در تولید پروتئی نها، اسیدهای نوكلئیك درون سلولی و بسیاری از
شکل شماره 7 - كلات هیومیکی یون مس
10
مكانیس مهای ناشناخته دیگر ، به رشد و تكثیر موجودات زنده كمك می كنند.
بین 15 تا 25 درصد موادآلی تولیدشده گیاه توسط فرایند فتوسنتز، از محل ریشه ترشح و در
اختیار فلور خاك قرار م یگیرد و متقابلاً فلور خاك محصولات تولید شده خود نظیر هورمونها،
آنزی مها، آنت یبیوتیك ها و ... را به گیاه انتقال می دهند.
فلور خاك موجب تجزیه پسماندهای گیاهی و كودهای آلی و شیمیایی شده و آنها را به
تركیبات ساده قابل جذب توسط ریشه تبدیل م یكند و با ترشح مواد اسیدی به انحلال و
آزادسازی میكر والمن تهای خاك كمك م یكند. برخی از آنها همچون ریزوبیو مها در ریشه
گیاهان خانواده لگومینه موجب جذب و تثبیت نیتروژن در خاك م یگردند. به بیان ساده
درمی یابیم كه با افزودن مواد هیومیك به خاك و ازدیاد جمعیت فلور خاك شاهد تاثیرات
شگرفی همچون بهبود خاك و تغذیه گیاه خواهیم بود.
7-3-2 ( محرك رشد و توسعه ریش ه:
موادهیومیكی به صورت خارق العاد های موجب افزایش سطح، قطر، حجم، طول و وزن
خشك ریشه م یگردد. این مواد با گرم نگه داشتن و حفظ رطوبت خاك، افزایش نفوذ پذیری
جدار سلولها نسبت به آب و موا دغذایی، افزایش متابولیسم و فعالیت آنزیمی گیاه با انگیزه
افزایش سطح و میزان تنفس ریشه، افزایش سطح بیومس ریشه را موجب می شوند.
7-3-3 ( بهبود و افزایش راندمان جذب عناصر غذای ی:
مواد هیومیكی با فعال سازی پمپ پروتونی وافزایش قابلیت نفوذ غشاء سلولی موجب بهبود
جذب عناصر غذایی توسط گیاه می شود. به عنوان نمونه مصرف فسفر به همراه موادهیومیكی،
میزان جذب فسفر را 25 درصد افزایش می دهد و همچنین جذب نیترات را در سلولهای ریشه
به طور معنی دار ارتقاء می بخشد.
7-3-4 ( افزایش مقاومت گیاهی در برابر بیماریهای گیاه ی:
مواد هیومیكی با افزایش فعالیت و جمعیت میكروارگانیسم های مفید خاك موجب رها
سازی آنتی بیوتیك ها و آلكالوئیدهای دفاعی، بر علیه عوامل بیماریزا می گردند. از سوی دیگر
افزایش ضخامت دیواره سلولی نفوذ عوامل بیماریزا را كاهش می دهد. از منظر دیگر ازدیاد
حجم ریشه بر اثر مصرف مواد هیومیكی سبب بهبود جذب تمام عناصر و بالارفتن مقاومت
درونی گیاه در مقابل بیماریها م یشود.
7-3-5 ( افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش سرم ا:
موادهیومیكی با راهكارهای مختلف موجب افزایش مقاومت گیاه در برابر سرمازدگی
م یشوند. مواد هیومیكی نخست با افزایش فعالیت میكر وارگانیس مهای خاك سبب گرم شدن
خاك اطراف ریشه )ریزوسفر( م یشوند. دومین راهكار این است كه به دلیل بالا بودن گرمای
11
ویژه آب، كالری بیشتری درون خاك ذخیره م یشود و رطوبت خاك افزایش م ییابد. در طول
روز آفتاب به سطح زمین می تابد و آن را گرم م یكند و در شب هنگام خاك خشك به سرعت
گرما را از دست م یدهد اما خاك مرطوب كه كالری بیشتری ذخیره كرده است آهست هتر خنك
م یشود و در نتیجه احتمال سرمازدگی كاهش م ییابد. سومین راهكار ایجاد رنگ تیره خاك
است كه در نتیجه آن انرژی خورشیدی بیشتری توسط خاك جذب م یشود و در نهایت مواد
هیومیكی با انتقال اسیدهای آمینه و افزایش متابولیسم درون سلولی با سرمازدگی مقابله م یكند.
7-3-6 ( انتقال موج انرژی به سلولهای گیاهی :
كاركرد صحیح مكانیس مهای سلولی گیاهان و میكرو ارگانیس مها توسط پتانسیل الكتریكی
صحی ح آنها تعیین م یشود. اسید فولویك یك الكترولیت)ماد های قابل حل در آب با قابلیت هدایت
جریان الكتریكی( بسیار قدرتمند است و م یتواند سلولها را از نظر بار الكتریكی بالانس كند.
7-3-7 ( افزایش سرعت نقل و انتقال مواد غذایی از ریشه به اندام های هوایی
7-3-8 ( افزایش تعریق و تعرق گیاهی
7-3-9 ( افزایش سرعت جوانه زنی بذر
7-3-10 ( افزایش سطح فتوسنتز :
موادهیومیكی با افزایش سطح فتوسنتز و كلروفیل موجب سرعت بخشیدن به تشكیل قند و
مواد هیدروكربنی )مانند دی اكسی ریبوز ، ریبوز نوكلئیك اسید و...( در اندام گیاهی می شوند.
7-3-11 ( كاتالیزور متابولیس مهای گیاهی:
موادهیومیكی كاتالیزور های آلی در بسیاری از مراحل بیولوژیكی گیاه می باشند. به
عنوان نمونه موجب افزایش فعالیت آنزی مهای ، Glutamic acid transminase
Phosphatase ، Phosphorylase و بسیاری از آنزیم های دیگر هستند.
7-4 ( تقلیل هزینه در کشاورزی :
كاربرد میزان كم موادهیومیكی در مقایسه با سایر منابع تغلیظ نشده آلی موجب كاهش
هزینه كارگری شده و از سوی دیگر میزان مصرف سایر كودهای شیمیایی را كاهش م یبخشد.
-5 7( سازگاری با محیط زیست :
مواد هیومیكی صد درصد آلی و ایمن بوده و برای گیاهان، حیوانات و انسان كاملا غیر
سمی می باشد.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
  • آخرین پستها

  • ابر برچسبها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید : 12
  • بازدید امروز :9
  • بازدید دیروز : 7
  • بازدید ماه قبل : 6
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :